PERUC virtual organ set

Peruc is een klein dorpje op ongeveer 40 km afstand van Praag (de hoofdstad van de republiek Tsjechië) Het heeft een barokke kerk van 1763-1765. Het orgel werd gebouwd in 1766 door Johann Ignaz Schmidt (1727-1802), een vooraanstaande orgelbouwer van de Loketschool. Dit orgel is een van zijn oudst bewaarde instrumenten. Het heeft twee manualen en een pedaal, 21 sprekende registers in totaal.

Huidige dispositie:

In het laagste octaaf zijn de houten pijpen van Kryt 8 (gedackt) en Fletna 4 (fluit) zwaar beschadigd door houtwormen. Ze moeten dringend gerestaureerd worden. De pijpen van Principal 4 (Prospekt) hebben zwaar te lijden van een tinziekte. Ondankts dit heeft Principal 4 nog steeds een "zacht en warm" timbre. Dit orgel behoort tot de beste in de streek wat de klankschoonheid betreft. Men maakt er zelfs gebruik van voor commerciele opnames. Het moet echter wel gerestaureerd worden. De kost hiervan wordt geraamd op 50,000 euro. Sponsors steeds welkom. Elk register werd noot per noot opgenomen. In deze sampleset hoort u de klank van het orgel zoals het nu is. Geen enkele noot werd afgeleid van een andere.

Achteraf heb ik de samples opnieuw gestemd om ze te doen overeenkomen met de standaardstemming van A=440 Hz. De historische stemming van het instrument was immers reeds verloren gegaan. In ons land vind je nauwelijks nog een orgel met een historische stemming. Bijna alle (om niet te zeggen alle) orgels hebben in de loop der jaren grondige restauraties of herbouwingen ondergaan, vooral gedurende de eerste helft van de 20e eeuw, toen het "ideale timbre" heel anders was dan nu. Gelukkig genoeg is het orgel van Peruc bijna ongewijzigd bewaard gebleven. Bijna alle pijpen hebben nog hun oorspronkelijk barok karakter. In 1901 werden er wel nieuwe registers (Principal 8' en Violon 8') toegevoegd door Rejna-Cerny gedurende de enige belangrijke herbouwing die het orgel heeft ondergaan. De oorspronkelijke Kvinta 1 1/3' werd toen verwijderd. De pijpen ervan werden gebruikt voor de laagste klanken van de huidige Mixtura, die oorspronkelijk hoger klonk. Het startte toen op 1'. De oorspronkelijke barokke mixtura is dus verlaagd, maar zijn pijpen zijn nog steeds barok van karakter. Salicional 8' dateert van 1766. De pijpen in de laagste octaven zijn vervangen door pijpen in zink. Hierdoor hebben sommige onderzoekers geconcludeerd dat de originele Salicional 4 voet was. Ik denk dat de oplossing simpeler is. De grootste metalen pijpen werden geconfiskeerd voor oorlogsdoeleinden (1914-1918) en vervangen door pijpen in zink. Gelukkig is Principal 4' onaangeraakt gebleven. Dit is logisch: zijn pijpen zijn niet groot genoeg om genoeg materiaal voor wapens op te leveren. De oude console werd vervangen door een nieuwe, maar men behield wel het oorspronkelijke korte octaaf. Pedaal C1-A2, kort octaaf.

U zal snel opmerken dat ik de nieuwe Mixtura en de Kvinta 1 1/3 kunstmatig afgeleid heb van het bewaard gebleven Octave 2(!), zodat de nieuwe Mixtura eigenlijk bestaat uit verschillende registers die tegelijkertijd klinken. Dit is een experiment om te weten te komen hoe het instrument klonk voor 1901.

De oorspronkelijke registers:

Peruc - uitgebreide sampleset
Ik heb nog een derde instrument afgeleid van het pijpmateriaal. Het heeft 19 sprekende registers, het korte octaaf werd gechromatiseerd (ontbrekende halve tonen toegevoegd) en de tessituur werd uitgebreid tot vieren een half octaaf. Zie Screenshots.

Peruc - mini
Nog een fictief barok positieforgel afgeleid van deze set. Zie Demo page.

Literatuur:
Tomas Horak: Varhany a varhanari Lounska, Zatecka a Podboranska, Albis International, 2003, pp.92-93.